Thiền Viện Viên Minh

Niềm vui là gì?

Hạnh phúc ở đâu?

Có lẽ mỗi người sẽ có một định nghĩa, một thước đo chuẩn mực riêng trên một hệ quy chiếu khác nhau, nên từ bao lâu nay, nhân loại vẫn chưa hoàn toàn đồng tình về hạnh phúc.

Với tôi, niềm vui, hay hạnh phúc đôi khi lại rất giản dị. Giữa buổi trưa hè oi ả nắng, sau khi vừa tưới nước cho một cây thông non để giúp nó đi qua thêm một mùa hè, bỗng nhìn thấy một khoảnh bóng râm nhỏ xíu bên cạnh, vừa đủ một người ngồi. Năm ngoái, nơi ấy chưa từng có bóng râm đáng kể nào, nên tôi cũng chẳng hề mong đợi. Vậy mà năm nay, nó lại xuất hiện đúng vào lúc cái nắng trở nên gay gắt nhất, như một món quà bất ngờ của thời gian cho lòng nhẫn nại.

Có lẽ, sự giản dị chính là một chiếc chìa khóa nhỏ trên con đường tìm kiếm hạnh phúc: biết vui với những điều nhỏ bé, biết trân trọng những gì trong tầm tay, không nề hà việc khó và nhận ra rằng đôi khi điều mình cần nhất vẫn luôn ở rất gần. Rồi cứ để gió thổi tung bay tất cả, để lòng nhẹ tênh…

Tuần 32

Cuối tuần này bắt đầu sớm từ thứ Sáu, khi chị Huệ Anh cùng team Boy Scout đã quyết tâm lên chùa từ sớm để phụ giúp dọn dẹp. Sau khi được phổ biến công việc, mọi người nhanh chóng bắt tay vào làm, từ đổ rác lá, dọn dẹp khu vực kho thóc và chánh điện, cho đến một công việc nhẹ nhàng nhưng không kém phần ý nghĩa: bố thí thực cho chim chóc và sóc trong khuôn viên. Mỗi người một tay, chẳng mấy chốc những vật dụng cũ mục đều được đem ra chất đống chờ đi đổ.

Sang ngày thứ Bảy, đúng hẹn mọi người lại có mặt đông đủ và hăng hái bắt tay vào dọn dẹp từ rất sớm, tranh thủ lúc trời còn mát trước khi nhiệt độ tăng cao vào trưa chiều. Các bạn trẻ Boy Scout cũng bắt đầu bàn bạc và tìm ý tưởng cho project của riêng mình, trong đó kế hoạch trồng cây rừng đang là một hướng đi được chị leader đặc biệt đồng tình.

Sau ba ngày nỗ lực loại bỏ những đồ đạc dư thừa, cũ kỹ và hư hỏng, thiền viện đã trở nên thanh thoát hơn hẳn.

Khuôn viên chánh điện

Thất hoà thượng

Kho dụng cụ

Bên hông kho thóc

Việc chăm sóc và sang chậu cho những cây non cũng nằm trong kế hoạch của tuần này. Đặc biệt, hai cây Bald cypress và Montezuma cypress đã đủ lớn để được chuyển sang những chiếc chậu 15-gallon, có thêm không gian để bộ rễ tiếp tục phát triển. Dự tính sẽ cần hơn một năm nữa, đến khi cây đủ khỏe và đạt kích thước phù hợp, mới có thể trồng chúng ngoài đồi.

Hồ sen cũng đã có thêm vài chú cá bảy màu nhỏ để hoàn thiện một vòng tuần hoàn tự nhiên. Chỉ với vài chú cá, chậu sen đã trở nên sinh động, cũng giúp kiểm soát lượng lăng quăng trong nước. Một hệ sinh thái nho nhỏ, đơn giản nhưng cũng đủ để khu vườn thêm phần sống động!

Chiếc Bobcat được sử dụng liên tục cho nhiều công việc khác nhau, từ san trải đất ở khu vực trước nhà chính, đến ủi và san lấp phần đất đồi để tạo mặt bằng. Những vật liệu nặng nề cũng được máy chuyên chở, tập kết đến từng khu vực thi công, giúp công việc vốn nặng nhọc trở nên nhẹ nhàng và thuận tiện hơn.

Công đoạn tiếp theo là đo đạc và đánh dấu vị trí để đào các hố trụ, đồng thời gom số sắt mạ kẽm cần thiết để làm các cột trụ cho ta-luy đất. Số vật tư này được anh Tín cúng dường từ kho vật liệu xây dựng của ảnh.

Khoan lỗ trụ, cân chỉnh cọc sắt và đổ bê tông cố định…

và kết thúc bằng việc căng lưới B40 và lót lớp tôn giữ đất vào chân ta-luy.

Tuần 33

Dự án hồ sen đang có nhiều tiến triển tốt đẹp. Trời nóng và nhiều nắng lại rất hợp với sen, những ngó sen nhỏ cứ thế lan ra nhanh chóng, chẳng mấy chốc nữa thôi có lẽ cả chậu sẽ phủ đầy màu xanh. Chỉ có một vấn đề nho nhỏ: những chậu sen vẫn phải quây lưới kẽm cẩn thận để ngăn cô cún Luna tò mò lội vào dẫm đạp, nghịch phá.

Sáng thứ Bảy, chị Châu và gia đình đã quyết định thực hiện dự án trồng cây theo khuôn khổ của chương trình Boy Scout Eagle Project. Sau một lúc đo đạc, thảo luận và thống nhất về chủng loại cây cũng như các dụng cụ cần thiết, mọi người đã có một phác đồ cơ bản.

Theo kế hoạch, năm cây Blue Oak (Quercus douglasii) sẽ được trồng tại những vị trí đã đánh dấu bằng cờ hiệu. Các cây được bố trí cách nhau khoảng 20–30 ft, với khoảng cách giữa các hàng là 30 ft, tạo thành một khu vực đủ rộng để cây phát triển về sau.

Song song đó, phần nền móng của chiếc aviary mới cũng đang được san lấp và chuẩn bị mặt bằng. Từng bước một, công trình đang dần thành hình, hứa hẹn sẽ sớm trở thành một không gian rộng rãi và an toàn hơn cho đàn chim công…

Một lượng lớn đất đã được cuốc xới bằng tay, san từ chỗ cao xuống chỗ thấp để tạo nên một mặt bằng đủ rộng cho công trình. Sau đó, anh Minh giúp tưới nước cho đất mềm ra, chuẩn bị cho công đoạn nện và đầm nền vào ngày hôm sau, giúp đất kết dính và chắc hơn.

Dưới cái nóng trên 90°F, công việc thực sự nặng nhọc và nhanh mất sức, mọi người phải thay nhau nghỉ ngơi hồi sức. Nhưng cũng chính trong những lúc nghỉ ấy, những câu chuyện về đời và đạo lại được đem ra bàn luận rất vui. Mệt thì có mệt, nhưng nhờ vậy mà mọi người càng thêm gắn kết, cùng góp sức cho một vấn đề chung.

Khoẻ thì đục đất, xúc đất; mệt rồi thì ngồi xuống dùng tay nhặt từng khối đất nhỏ, vừa làm vừa điều hòa lại hơi thở. Đến cuối buổi làm việc ngày thứ hai, ai nấy đều mệt rã rời, đôi bàn tay phồng rộp, đến cả chiếc Bobcat cũng quá tải nhiệt phải nghỉ. Vậy mà nhìn lại mặt bằng đã dần thành hình, mọi người đều mãn nguyện với thành quả sau hai ngày cố công.

Có lẽ những công việc nặng nhọc như thế này cũng có cái vui riêng — khi mồ hôi, sức lực và sự kiên nhẫn của nhiều người cùng góp lại, cuối cùng cũng biến một khoảnh đất dốc thành nền móng vững chắc cho một điều mới được xây nên.

Mỗi tháng một lần, vào chiều Chủ nhật lúc 5 giờ, mọi người lại tề tựu đông vui để cùng đón chờ thời khóa pháp thoại online của Sư ông Viên Minh. Tuần này do lịch trình có chút trùng lắp nên buổi chia sẻ được rút gọn, nhưng thời gian ngắn không làm mất đi giá trị của buổi pháp. Ai nấy vẫn mang về cho mình thêm những hiểu biết mới, cùng những lời giải đáp cho những khúc mắc đã trăn trở từ lâu.

Sau mỗi buổi pháp thoại luôn là những món ngon đáng được mong đợi. Tuần này, cô Thọ Pháp nấu một nồi phở chay đậm vị, kèm theo chè đậu đen và rất nhiều bánh trái tráng miệng. Mỗi người một việc, ai nấy đều chánh niệm và rõ biết trong từng công đoạn, nên từ chuẩn bị đến dọn dẹp, mọi thứ đều diễn ra nhanh chóng và gọn gàng.

Cuối cùng, hai chị khách lần đầu ghé thăm thiền viện cũng ngỏ ý muốn đi bộ lên đồi trên lễ Phật. Anh Vinh và Quế, (cả cún Luna) đều rất hoan hỉ dẫn đường. Một chuyến đi bộ nho nhỏ vào cuối chiều, vừa đủ để khép lại một cuối tuần đầy gian nan, mệt nhoài nhưng thật nhiều niềm vui và không kém phần thú vị.

Tuần 34

Nhằm để công việc chính vào thứ Bảy được thuận lợi và không bị gián đoạn, chiều thứ Sáu, anh Vinh và Quế đã tranh thủ đi mua trước 60 bao xi măng, chở về và xếp gọn vào khu vực thi công, để sáng hôm sau có thể bắt tay vào việc ngay.

Đồng thời, anh Vinh cũng hướng dẫn việc đổ đất vào khu vực trũng phía trước nhà chính, nâng cao mặt đường và tạo thêm khoảng trống để xe cộ ra vào, xoay trở được thuận tiện hơn.

Sáng thứ Bảy, hai mẹ con bạn Brian trong nhóm Boy Scouts cũng đến phụ giúp bón phân cho tất cả số cây trồng ở khu vực đồi phía dưới.

Tiếp tục mở rộng và hoàn thiện mặt bằng khu vực làm aviary chim công với sự giúp sức của các anh Tín, Vinh và Minh.

Sáng Chủ nhật, khi trời hãy còn tờ mờ sương, anh Thành đã đem rất nhiều gỗ cốp pha đến, chuẩn bị đóng hộc để đổ xi măng làm móng cho khu aviary.

Hai anh em dành cả buổi sáng để tiếp tục cà phẳng phần nền móng…

Hai anh em tiếp tục tỉ mỉ đóng hộc, chuẩn bị cho việc đổ xi măng vào tuần sau. Có lẽ với con mắt của một người thợ lành nghề như anh Thành, việc cân chỉnh cho ngay ngắn, vuông vức đã trở thành một điều rất tự nhiên trong công việc.

Sau hai ngày làm việc liên tục, công trình cũng đã có những bước tiến đáng kể. Phần việc nặng nhất đã dần hoàn thành, từ đây mọi thứ sẽ thuận lợi và nhanh chóng hơn. Nhìn sang Luna, coi bộ đã thấm mệt rồi, nghỉ tay thôi.

Công việc tỉa cây liễu um tùm này cũng được hoàn tất bởi hai chị em Suri – Kevin.

Luna mới hai tháng tuổi mà nay đã to gần gấp rưỡi Lucy hai tuổi. Cả hai vẫn quấn quýt, chơi cùng rồi ngủ cùng nhau rất vui vẻ. Sở thích mới của mấy chú chó dạo này là theo mọi người lên đồi xem làm việc; còn chúng thì tìm một bóng mát, nằm xuống làm một giấc trưa thật thoải mái.

Vườn thực vật của chùa lại tiếp tục được mở rộng với một cây coffin nhỏ (Taiwania cryptomerioides), còn được gọi là tuyết tùng Đài Loan (ảnh bên trái bên dưới), một trong những loài thuộc họ tùng bách có hình dáng rất ấn tượng ở châu Á.

Lần trước chỉ tình cờ thấy một chú tarantula hawk wasp, lần này lại có duyên bắt gặp cảnh chú ta săn thành công một con nhện tarantula. Những lúc như vậy, tốt nhất chỉ nên thấy biết và để tự nhiên hoàn tất công việc của mình, không nên cố can thiệp vào.

Hình giữa là một bầy kền kền đang tụ tập nghỉ cánh rất đông trên cây óc chó khô của nhà hàng xóm đối diện. Hình cuối bên phải là cây flax-leaf fleabane (Erigeron bonariensis), còn được gọi là cỏ ngựa (horseweed), một loài cây xâm hại thường gặp trên chùa.

Sau khi chắc chắn rằng Lem và Pop đến thăm với thiện ý, Mơ được thả tự do đi lại bên trong kho thóc. Qua camera an ninh, có thể thấy ba chú mèo khá thân thiết và thường xuyên đùa giỡn cùng nhau. Tuy nhiên, Mơ vẫn chưa được thân thiện lắm với mấy chú chó. Luna cũng cần được chủ động cho làm quen với mèo từ sớm để không xảy ra sự cố đáng tiếc trong tương lai.

Tuần 35

Sớm thứ Bảy, đúng 8 giờ như đã hẹn, mọi người đã có mặt rất đông để cùng chung tay dọn dẹp và sắp xếp lại khu vực bếp sao cho ngăn nắp, gọn gàng và hợp lý hơn. Phần hành lang và các ô cửa sổ phía trước được dọn trống, trong khi khu vực phía sau cũng được quét dọn lại những phần còn bừa bộn. Các thùng đựng dụng cụ bếp, dao muỗng nĩa, giấy ăn và hộp nhựa mang về (to-go) cũng được phân loại và sắp xếp lại đúng vị trí.

Mọi người ai nấy đều dọn dẹp bằng cả tấm lòng, không cầu xong việc mà chỉ chú ý, cẩn thận trong từng khoảnh khắc. Lau thật kỹ từng chiếc thùng nhựa, dọn sạch những vụn rác do chuột cắn phá, rồi kê lại các hàng kệ sắt sao cho cân đối, ngay ngắn và thẳng hàng. Sau một buổi làm việc vừa vui vừa rộn ràng, không gian đã gọn gàng, đâu vào đấy được khoảng phân nửa. Chỉ còn một đầu bên kia của nhà ăn, có lẽ cần thêm một ngày công vui vẻ nữa thôi là mọi thứ sẽ được hoàn chỉnh.

Trong lúc đó, anh Vinh đã sửa lại đường ống bơm nước giếng bị gãy do áp lực nước quá lớn — nguyên nhân chính khiến thiền viện mất sạch 4.000 gallon nước vào tối hôm trước. Rất may là trong thùng đồ cũ vẫn có sẵn đầy đủ vật tư cần thiết nên công việc diễn ra khá thuận lợi. Một van một chiều đã được lắp vào vị trí bị gãy để hạn chế những sự cố tương tự trong tương lai. Do áp suất trong đường ống rất lớn, anh cũng cột và cố định lại toàn bộ hệ thống thật chắc chắn, đúng “cẩn tắc vô áy náy”. Cảm ơn anh!

Sau thời khóa sinh hoạt với tụng kinh, thiền và chia sẻ pháp, Thiên và Thảo đã cất công mang sang rất nhiều kinh sách hướng dẫn cùng các mẫu áo tràng từ chùa Bửu Long để mọi người thử size và đặt may cho vừa vặn. Một sự chuẩn bị chu đáo và đầy đủ, công đức vô lượng!

Sau giờ ngọ thiện, hai bạn Thiên – Thảo đã quyết định dọn dẹp lại bên trong kho thóc, nay tạm gọi là “Nhà Mèo” vì em Mơ xám đã chọn nơi đây làm chỗ ở, đúng như ý đồ ban đầu của việc dọn dẹp kho thóc làm nơi trú ngụ cho mấy em mèo hoang. Hệ thống lồng sắt được dọn bỏ, phía dưới được hút bụi sạch, còn nệm ngủ, nhà cây và trụ cào móng cũng được sắp xếp lại cho các em mèo có một không gian thoải mái hơn. Phải thương mấy chú mèo đến cỡ nào thì Thảo mới chịu khó hút sạch từng chút một, len lỏi vào cả những khe kẽ phủ đầy bụi, mạng nhện như thế chứ hỉ!

Nối tiếp công việc của tuần trước, tuần này anh Thành tiếp tục đi sắt và đổ bê-tông phần móng của aviary chim công. Nhìn cách anh làm việc chuyên nghiệp, bản thân mình cũng rút tỉa được khá nhiều kinh nghiệm quý báu: từ cách sắp xếp công việc sao cho thông minh, hợp lý và hiệu quả, đến rút tỉa rất nhiều thông tin thú vị về cách trộn hồ xi-măng và xử lý từng công đoạn. Có những việc chỉ cần đứng bên cạnh quan sát một người thợ lành nghề làm, cũng đã học được rất nhiều điều.

Hôm sau, khi bê tông đã đủ cứng, Kevin và Quế phụ nạy tháo toàn bộ số cốp pha gỗ, đồng thời chuyển lưới và số sắt hộp cần thiết lên khu vực thi công. Anh Thành cũng tận tình hướng dẫn mọi người cách làm phần khung đế trước, từ khoan sắt cho đến hàn các mối nối.

Quả thật, nếu nhìn mọi thứ bằng một đôi mắt trong sáng, thì xung quanh đâu cũng có điều đáng để học hỏi, và những gì học được hôm nay biết đâu sẽ hữu ích vào một lúc nào đó trong tương lai. Không có công việc nào được làm bằng cả tấm lòng mà lại kết thúc trong vô nghĩa. Mọi sự đều có thứ tự và nhân duyên của nó; không sớm thì muộn, theo pháp vận hành, tất cả rồi sẽ quy về một mối.

Chiều Chủ Nhật, khi công việc đã vãn và cái nóng mùa hè vẫn còn oi ả, Suri và Jose đã tranh thủ tắm cho mấy chú chó. Đã lâu không được tắm rửa, nay lại được kỳ cọ sạch sẽ và chải lông kỹ càng, nên đứa nào cũng từ màu “cháo lòng cà phê” bỗng đổi sang màu “trắng tươi bông bưởi” hết! Đặc biệt là Lucky, vốn cần được tắm sạch thường xuyên để giúp giảm bớt chứng dị ứng kinh niên, nên lần này chắc hẳn cũng đứa sảng khoái nhất.

Cuối cùng, khi công việc trong ngày đã dần vãn, vẫn còn một việc âm thầm ngày qua ngày ít người biết: Chef Minh chuẩn bị bữa ăn chiều cho cả đàn chó mèo. Không biết vì vừa được tắm rửa sạch sẽ hay vì đồ ăn pha ngon, mà đứa nào cũng khoắng một lúc là sạch trơn. Dọn dẹp thêm một chút, ngẩng đầu lên thì trời đã về chạng vạng, trăng lên cao tự lúc nào.

Vậy là lại khép lại một cuối tuần nữa với bộn bề công việc. Tuy có cực, nhưng rất vui; tuy không ít trắc trở, nhưng cũng mang đến rất nhiều bài học bổ ích để mỗi người có dịp thấy ra và rút tỉa cho chính mình.

Tuần 36

Tuần này, do trùng với dịp lễ Vu Lan ở nhiều nơi nên thiền viện có phần vắng hơn thường lệ. Nhưng những công việc đã hẹn thì vẫn cứ diễn ra, đều đặn như mọi khi. Người ít thì mỗi người chịu khó góp thêm một tay, làm lâu hơn một chút. Việc khó đến đâu vẫn có thể hoàn thành, bởi có những điều không thể chờ mãi đến lúc đủ đầy mới bắt đầu.

Trên đây chỉ là một phần nhỏ, những công việc được ghi chép lại, chứ không phải là tất cả những đóng góp trong suốt những tuần qua. Còn rất nhiều công việc khác, những việc duy trì thường nhật, cùng những con người vẫn âm thầm và đều đặn góp sức mà không màng đến việc được ghi nhận. Xin chân thành tri ân tất cả những tấm lòng thơm thảo ấy.