Thiền Viện Viên Minh

Trời Tháng Ba bắt đầu ấm dần sau những đêm sấm chớp và mưa tí tách. Những âm thanh của loài ếch và dế cùng với giọng cú vang vọng trong đêm. Không khí mát rượi và trong lành báo hiệu mùa xuân đã đến.

Tuần 9

Ngày Thứ Bảy thật rất đáng nhớ: “mùa xuân là tết trồng cây.” Rất đông anh em bạn bè đồng nghiệp đã hoan hỉ đến chung tay, và qua đó việc trồng cây hôm nay thực sự đã trở thành một ngày vui làm việc thật ý nghĩa.

Một chút hướng dẫn và giải thích kỹ thuật trồng: vì sao phải tưới nước trước vào hố thật đẫm trước khi trồng cây, độ sâu khi đặt bầu rễ vào hố, hoặc căng chỉnh thế cây như nào cho phù hợp khi trồng trên sườn dốc cao, và cả nói qua về lợi ích của việc phủ một lớp 5in woodchip xung quanh gốc… Tất cả đã được các bạn leaders trả lời cặn kẽ.

Rất nhanh chóng, mọi người chia nhóm ra làm việc.

Thiên rất có duyên rủ rê các bạn đồng nghiệp lên trồng cây nhé 🙂

Tâm và Huấn xung phong đào hố trước…

Sau đó team Hailie – Tòng – Phú phụ trách việc trồng cây, rất chuyên nghiệp. Tổng kết ngày đã có thêm 12 cây thông các loại đã được trồng.

Bên trái là cây do anh Khoa phụ trách chính, một cây thông Coulter (Pinus coulteri) chủ yếu phân bố vùng duyên hải phía Nam Cali. Còn bên phải là cây thông xám (Pinus sabiniana) thường mọc ở vùng bán sa mạc khô cằn sâu trong lục địa ở Bắc Cali, được Thiên, Sheshansh và vợ trồng.

Team Lucy-Lucky thì chủ yếu mua vui cho mọi người… và quậy 🙂

Sư Viên Tâm cũng tranh thủ cắt dọn cỏ gai xung quanh tượng phật lớn.

Ngoài ra lúc làm việc trên đồi, mọi người lại có dịp thấy biết, và nhận diện hai loại rắn vô hại sinh sống nơi đây, cũng như cách giữ một con rắn (không độc) trên tay mà không làm nó quá khó chịu.

Gopher snake (Pituophis catenifer) là loài rắn không độc chuyên ăn các loại gặm nhấm, phân bố rộng rãi khắp Bắc Mỹ.

Hình cuối bên phải là Stripe Racer (Masticophis lateralis) một loài rắn nhỏ nhưng rất nhanh nhẹn và cũng hoàn toàn vô hại với con người lẫn vật nuôi.

Vào cuối ngày, khi đang chuẩn bị dọn dẹp ra về, bạn Thảo phát hiện em mèo già (15+ tuổi) Gizmo đã nằm yên mãi mãi bên dưới thềm chánh điện.

Gizmo thực sự rất hiền. Em đã để lại nhiều kỉ niệm với tiếng kêu khàn và giọng điệu dễ thương, ngoan hiền của mình. Em nằm cuộn tròn ra đi yên bình như đang ngủ.

Ai cũng một tay phụ đào … và quyết định trồng một cây loquat lên trên mộ phần em nó.

Loquat (Eriobotrya japonica ‘Gizmo’)

“Không có người tạo nghiệp

Không có người gặt quả

Chỉ có dòng nghiệp báo triền miên”

Mong em kiếp sau không phải làm thân mèo nữa.

Chiều Chủ Nhật, Khoa và Quế tranh thủ thời tiết tốt trồng thêm bốn cây cypress vào dọc biên hàng rào bên trái. Đầu tiên là cây Sargent’s cypress nhỏ (Hesperocyparis sargentii), đặc hữu của California, cao trung bình 10-15m, phân bố chủ yếu dọc vùng duyên hải phía bắc trên các đồi núi dốc nghèo dinh dưỡng và bạc màu.

Ngay kế dưới là cây Leyland cypress, mua cùng đợt sale giảm giá Home depot đầu năm.

Sau đó là cây Tecate cypress (Herpericyparis forbesii) thuộc vùng Nam Cali và Mexico, cao trung bình 10m và đặc biệt lạ là chỗ phát tán hạt nhờ lửa (cháy rừng).

Cây dưới cùng là Cuyamaca cypress (Hesperocyparis stephensonii) cao trung bình 10-16m và có vùng phân bố rất hẹp, vỏn vẹn chỉ nằm trong hạt San Diego.

Sau đó tìm một chỗ tốt gần khu Incense Cedar để trồng cây Douglas fir thử nghiệm đầu tiên (Pseudotsuga menziesii)

Cuối cùng, tiếp tục trồng thử nghiệm một cây Blue Elderberry (Sambucus nigra ssp. caerulea) dễ trồng, có hoa đẹp và trái mọng ăn được, rất thích hợp cho các loài chim nhỏ quanh khu vực.

Lô hạt cây buckeye (Aesculus californica) gieo mấy tuần trước nay đa số đã nảy mầm. Có lẽ phải 2-3 năm nữa mới có thể đem các ‘bé’ cây này ra ngoài đồi trồng.

Mick và Tux

Tuần 10

Sáng thứ Bảy sư Viên Tâm đã thương lượng với đội woodchip đem tới vài chuyến xe đầy woodchip, thậm chí còn giúp cắt cỏ và vận hành xe bobcat đem trải số vụn gỗ đó ra khu vực đồi dưới (lower hill).

Anh Vinh thì cực kỳ bận rộn với chiếc bobcat cũ, dự tính sẽ mở banh ra sửa chữa lại phần máy động cơ… Thực sự việc vận chuyển dụng cụ vật tư lên đồi đều trông chờ vào nó cả.

Sau giờ cơm trưa, trong lúc team anh Thắng-Hailey-Tòng phụ giúp công viện dọn dẹp bên trong chánh điện thì team anh Khoa-Thiên-Thảo-Quế đi kiểm tra lại hệ thống tưới nhỏ giọt ở đồi dưới, khu vực cây hoa và ăn trái, song song đó cũng dọn bớt cỏ gai ở đây.

Sau đó, thật bất giờ khi thấy Nhật Minh và Vy rủ nhau đi dạo một vòng đồi và cũng ngỏ ý muốn trồng cây kỷ niệm chuyến viếng thăm đầu tiên.

Lại thêm bốn (04) cây Manzanita ‘Dr. Hurd’ và một (01) cây Bigberry manzanita (Arctostaphylos glauca) đã được thêm vào triền dốc phía sau tượng phật nhỏ, tiếp giáp giữa khu vực đồi bồ đề và đồi giữa (middle hill).

Sau khi hoàn tất việc rào lưới bảo vệ cho lớp cây mới trồng, mặt trời cũng vừa lặn đằng sau rặng núi phía xa. Bầu trời dần chuyển sang những gam màu pastel dịu nhẹ. Ánh hoàng hôn ấy hiện ra như một bữa tiệc thị giác thanh nhã — phần thưởng mà đất trời dành tặng cho tất cả mọi người.

Sáng ngày Chủ Nhật, mọi người rủ nhau ghé qua ACE Payless Nursery để tìm hiểu vài loại cây lạ lạ mà thiền viện chưa có… Lucy cũng đòi đi 🙂

Sau vài tiếng thì anh Khoa quyết định thử nghiệm mấy loại hoa anh đào Nhật Bản nổi tiếng (Akebono, Mount Fuji, và Kwanzan) còn Thiên-Thảo muốn thêm sắc vàng cho mùa hạ, đã chọn Palo Verde ‘Desert Museum’ – cây biểu tượng của tiểu bang Arizona.

Dù ice-plant này là loài xâm hại (invasive) nhưng không thể phủ nhận vẻ đẹp của “suối hoa” này mỗi độ đầu xuân.

Chiều nay trời nắng quá nắng, nhưng các bạn đồng nghiệp (Cali-Martin, Katyanna, Michelle) vẫn ghé thăm và trải nghiệm một chút công việc nơi đây, bằng việc cùng nhau trồng cây hoa anh đào ‘Akebono’ (hoa màu hồng nhạt).

Sau đó thì công việc sửa lại đường nước tưới ở đồi dưới lại tiếp tục cho đến tối mịt, ai cũng tay lấm chân bùn bới đất, cào woodchip chuẩn bị cho công việc tuần sau kéo đường ống nước được thuận lợi hơn…

Cảm ơn anh Thắng về bài thơ “Gieo mầm” ChatGPT nhé 🙂

Cuối tuần về chùa trồng cây,

Tay dính đất, lòng đầy an vui.

Việc tuy nhỏ, chẳng ai hay,

Mầm xanh lớn dậy, nghĩa dày mai sau.

Tuần 11

Ngày thứ Bảy

Có khá nhiều công việc “nhức nhối” đã được hoàn tất trong ngày hôm nay, từ việc chỉnh sửa lại hệ thống tưới nước cũ kém hiệu quả, khảo sát đánh dấu vị trí trồng cây mới trên khu vực triền dốc đồi giữa, cho đến đi đường nước tưới nhỏ giọt mới cho khu vực cây bạch quả (ginkgo) ở đồi dưới, và cuối cùng kết thúc bằng việc trồng mới hai (02) cây Palo verde ‘Desert Museum’ hai bên tượng phật nhỏ và hai cây hoa anh đào nhật đã mua vào cuối tuần trước.

Sau khi ăn trưa, mọi người bắt đầu chia nhóm ra làm việc: nhóm thì chuẩn bị vật tư làm đường nước, nhóm gom cuốc xẻng chuẩn bị đào hố trồng cây, và có nhóm thì lại hào hứng với việc test drone chụp hình khuôn viên làm bản đồ.

Team test drone 🙂

Đồi dưới (Low hill) khu vực cây cảnh quan

Đồi giữa (Mid hill) khu vực trồng cây hỗn giao (cây lá kim mix cây lá rộng)

Đồi cao (Up hill) và một phần khu ngoại vi (Far end) khu vực trồng cây lá kim hoặc các loại cây bản địa chịu hạn.

Lúc bay drone cũng chụp được bạn Suri đang đào chiếc hố đầu tiên của ngày 🙂 sau đó Jose cũng đã đến và phụ đào thêm hai hố nữa cũng ở khu vực này.

Hai anh Khoa và Tâm thuộc team “bật gốc” – đảm nhiệm công việc nhó nhằn nhất trong ngày. Bằng tất cả công cụ và sức lực, hai anh đã bứng rễ dọn dẹp cây quince già cỗi, nhường chỗ cho cây cherry blossom ‘Mount Fuji’.

Sửa bầu rễ, cắt root bound, tưới nước, phủ woodchip,.. đầy đủ hết các bước 🙂

Song song đó, team làm đường nước cũng thảo luận rất hăng hái, đi dây thế nào cho hợp lý và tiết kiệm, cũng như cây nào cần nhiều nước hơn…

sau đó kiểm tra cẩn thận tất cả các cây nằm cùng đường nước đều nhận lượng nước tương đối bằng nhau và lên phương án đánh dấu thời gian cần phải tưới cho mỗi tuần.

Suri và Jose sau khi đào xong hố đã giao lại việc trồng cây ở khu vực đồi bồ đề cho mọi người…

Hai cây Palo verde đầu tiên – cây biểu tượng của bang Arizona, đã được trồng cân đối hai bên tượng phật nhỏ, góp thêm sắc vàng cho những mùa hè rực rỡ trong nhiều năm tới đây.

Chiều xuân đương thắm và nắng vàng ruộm khiến tâm hồn ai nấy đều rộng mở và lộng gió… Một ngày hiệu quả tuyệt vời!

Ngày Chủ Nhật

Nhằm chuẩn bị cho tuần sau trồng cây được thuận tiện và trôi chảy, cả ngày sư Viên Tâm đã cắt dọn cỏ ở quanh khu vực trồng, Quế cũng đánh dấu sẵn vị trí từng cây và dự tính sẽ trồng sáu (06) cây deodar cedar (tuyết tùng đỏ) vào thành một hàng bên phải dọc lối đi chính dẫn lên đồi trên (up hill)

Thiên – Thảo thì dọn dẹp cắt tỉa mấy cây olive sau khu vực nhà bếp. Before – After 🙂

Kevin dọn cỏ khu vực chuồng bồ câu, Suri – Jose chuẩn bị đường ống tưới nước.

Những bạn còn lại thì bắt tay cuốc dọn một vị trí trên đồi cao, dù xe bobcat đã phần nào cào đi một lớp đất, nhưng bên dưới là đất sét nén nên rất rất cứng, mọi người phải kiên nhẫn cạy từng tảng một, rồi giậm vỡ ra thành từng miếng nhỏ hơn…

sau đó rải đất mịn lát từng viên gạch sao cho thật phẳng…

rồi lắp lại ống thông nhau như ban đầu, thế là xong, test nước không thấy rò rỉ và độ nghiêng thùng cũng rất lý tưởng.

Công việc kéo dài hơn dự tính nhưng cuối cùng cũng ổn thoả, mọi người dọn đồ xuống núi, cũng không quên chụp một tấm kỷ niệm cả nhóm 🙂

Dù gì trời còn quá sáng nên anh Khoa lại bảo trồng cho xong cây anh đào ‘Kwanzan’ vào khu vực rìa đồi bồ đề và rào lại cẩn thận hai cây Palo verde của ngày hôm qua.

Tản bộ lúc hoàng hôn trong khuôn viên vào mùa xuân là một trải nghiệm tuyệt vời khi tiết trời đã thôi lạnh nhưng chưa đến mùa oi bức. Ánh chiều buông xuống chậm rãi, nhuộm không gian bằng những gam màu ấm êm, bước chân cũng tự nhiên chậm lại. Tiếng lá xào xạc dưới chân, tiếng chim gọi nhau về tổ, tất cả tạo nên một khoảng lặng vừa đủ để người ta thở sâu và cảm nhận rõ ràng sự hiện diện của mình giữa thiên nhiên. Giữa khung cảnh ấy, chợt nhớ đến mấy câu thơ:

“Chiều buông lưng núi khói lam,
Gió xuân nhè nhẹ ghé ngang hiên nhà.
Một mình bước chậm, không xa,
Mà nghe trời đất chan hòa trong tim.”

Chỉ một vòng đi dạo, để lắng lòng, và nhẹ nhõm đi rất nhiều.

Tuần 12

Ngày thứ Bảy

Sau một tuần dài nóng bức, sáng ngày thứ bảy trời lại xanh mát đến lạ, lại phù hợp để làm việc ngoài trời. Nối tiếp công việc chuẩn bị kế hoạch trồng cây của tuần trước và nhằm để công việc trồng cây vào buổi chiều được thông suốt, trong buổi sáng ngày nay bạn Quế đã hoàn tất việc chỉnh sửa vị trí một lần cuối và đào xong chín (09) hố trồng cây.

Trong lúc làm việc, một số loại côn trùng đặc biệt thú vị đã được tìm thấy như bọ hung đất Carabid (ảnh phải trên)…

Dế không cánh Jerusalem (ảnh trái), và một con bọ cạp rừng phương Tây (Uroctonus mordax). Tất cả đều là sinh vật có ích trong hệ sinh thái rừng-vườn và hoàn toàn không gây hại cho con người.

Sau giờ ngọ thiện, anh Thắng và hai bé con rất hăng hái bắt tay gây dựng một vườn sen đá nho nhỏ ở giữa khu vực đồi Phượng Tím. Chắc chắn với sự tưới tắm cẩn thận, đây sẽ là một khu vườn đầy sắc màu vui mắt:)

Còn đội trồng cây đã lên tiếp quản khu vực và bắt đầu công việc trồng cây buổi chiều. Theo kế hoạch, năm (05) cây tuyết tùng (deodar cedar) sẽ được trồng dọc đường chính và bốn (04) cây thông đá trồng xa hơn vào bên trong.

Có đất, có xẻng, bã cà phê, vụn gỗ sẵn sàng, công việc diễn ra thật sự trôi chảy, từng cây một được trồng xuống thật cẩn thận. Và sau đó là sắp xếp hệ thống tưới nước để tối ưu hoá việc chăm sóc cây về sau này.

Trời mát, và hôm nay “vạn pháp đều hoàn hảo”.

Nguyên tắc sử dụng dụng cụ nói chung, và cuốc xẻng nói riêng, luôn là “đem đi phải nhớ mang đủ về chỗ cũ, không được để lại ngoài đồng”, để tránh thất lạc và người sau muốn dùng lúc nào cũng biết chỗ để lấy, không phải mất thời giờ tìm kiếm vô ích.

Sau đó vì trời còn sáng nên mọi người lại trồng nốt cây strawberry ‘Marina’ vào khu vực đồi bồ đề. Cây này mua cũng đã lâu, nhưng tổng thể lại không tốt lắm nên thử cho ra đất xem có phép màu nào xảy ra không.

Ngày Chủ Nhật

Ngày nay công việc chủ yếu xoay quanh khu vực vườn thử nghiệm manzanita: trồng nốt những cây manzanita cuối vào bên trong khu lưới quây để đảm bảo an toàn và tránh phân tán rải rác, khó kiểm soát. Những cây ưa khô hạn như manzanita luôn được đánh dấu bằng cờ đỏ, để tránh nhầm lẫn tưới nước quá nhiều, đặc biệt là vào mùa hè, phải cắt nước tuyệt đối.

Chiều thì sư Viên Tâm và Thiên đã trải xong vụn gỗ vào trong khu vực này để tránh cỏ dại chen chúc, khó theo dõi chăm sóc.

Khoa và Quế ngoài việc đi nhận (01) cây cherry ‘Lapins’ và (01) cây tường vi ‘Ruffled Red Magic’ cúng dường của nhà người bạn thì cũng trồng thêm hai loại sồi đặc hữu ít thấy của khu vực đồi núi bắc California. Đầu tiên là cây sồi ‘Leather oak’ (Quercus durata), là cây nhỏ hoặc bụi, cao dưới 2m, thường thấy ở chân núi Sierra Nevada.

và cây sồi ‘Brewer’s oak’ (Quercus garryana var. breweri) thuộc dòng sồi trắng rụng lá vào mùa đông, thường chỉ cao dưới 3m, phân bố ở rặng núi Siskiyou và phía bắc dãy Sierra Nevada.

Cuối cùng, Khoa, Minh, Quế đã cùng nhau khoét một hố 25gal “POV: to nhất từng đào…” để tuần sau trồng cây ginkgo lớn nhất vào đúng chính diện cửa ra vào số 01.

Công việc cuối cùng của ngày là khảo sát đánh dấu sơ bộ vị trí trồng sáu (06) cây crabapple cũng tạm xong, đánh dấu một tuần làm việc “không biết mệt mỏi” của đội trồng cây 🙂

Ngoài ra, Sư Viên Tâm cùng anh Vinh đã bắt đầu khởi công xây dựng nhà hương linh phía sau chánh điện. Công trình giản dị nhưng nhiều ý nghĩa, cần thêm sự chung tay góp sức của đại chúng trong những ngày sắp tới. Kính mong bà con, cô bác, anh chị em nếu có thể sắp xếp chút thời gian rảnh, hoan hỷ về thiền viện phụ giúp hoàn thiện.

Các bạn học sinh sinh viên, dù chưa có kinh nghiệm, cũng rất được chào đón — đây là dịp tốt để vừa góp công, vừa học hỏi vài kỹ năng căn bản của nghề xây dựng, những điều tưởng chừng giản đơn nhưng lại ngày càng trở nên thiết thực trong thời đại kỹ thuật số và tự động hóa hiện nay. Nay kính!

Tuần 13

Ngày thứ Bảy

Cuối tuần này, thời tiết dự kiến có nắng đẹp, nhiệt độ vừa phải và nhiều khả năng sang giữa tuần sau sẽ có mưa. Vì vậy, phần lớn công việc đều xoay quanh việc chuẩn bị để đón mưa sao cho đất và cây có thể giữ được tốc độ phát triển ổn định nhất.

Sáng nay, mọi người tranh thủ trồng thử nghiệm một cây thông Mugo lùn trên khu vực đồi cao. Đây là loại thông chủ yếu dùng để tạo điểm nhấn cảnh quan, dáng thấp và phát triển rất chậm — mỗi năm chỉ cao thêm khoảng 5–10 cm. Có lẽ sau một vài thập kỷ nữa, cây mới thật sự lớn đủ để phô diễn vẻ đẹp vốn có của loài thông này.

Và buổi chiều sau giờ trưa, mọi người cùng nhau dùng hết sức tháo dỡ hai cánh cổng sắt “nặng kinh khiếp” của anh Tín cúng dường

Sau vài phút điều hoà lại hơi thở, đội trồng cây lại tiếp tục đem cây ginkgo lớn nhất mua hồi năm ngoái “thả” vào chiếc hố đã chuẩn bị sẵn từ tuần trước. Chậu cây thực sự rất là nặng, phải dùng chiếc truck Tacoma di chuyển nó từ sân trước ra đến cổng trước, và cần đến 4 “thanh niên” lực lưỡng mới đủ sức rê kéo nó lên đến vị trí hố đào.

Bã cà phê, phân vi sinh bón lót và bột đá vôi là bộ ba không thể thiếu giúp cây bạch quả phát triển tốt.

Sau một cơ số “thao tác” cần thiết, và “phủ thêm nhiều nhiều woodchip” thì cây bạch quả này cũng đã yên vị ngay tại vị trí cổng số 1, nơi mà bất cứ ai khi vừa đặt chân tới đây, đều sẽ nhìn thấy nó trước tiên, và thật dài lâu.

Công việc kế tiếp cũng cần sức nhiều không kém, cưa bỏ hoàn toàn cây thông bị nghiêng, đè lên cây mận và có thể ảnh hưởng tới đường dây điện bên dưới.

Thực sự việc không khó, nhưng nắng nóng và chỉ dùng cưa tay, đã góp thêm một chút thách thức.

Công trình nhà hương linh cũng có nhiều tiến triển, phần móng cơ bản đã xong và khung sàn bắt đầu thành hình.

Chưa hết, Khoa, Minh và Quế lại tiếp tục tranh thủ đào thêm hố chuẩn bị cho tuần tới trồng lô cây crabapple, khi trời đã dịu mát sau đợt “mưa vàng”.

Ngày Chủ Nhật

“Thuận cũng tốt, nghịch cũng hay
Tùy duyên thuận pháp, ngày ngày an vui.”

Sáng ngày Chủ Nhật thường không mấy ai lên, nên cực kỳ hợp lý nếu dành thời gian làm những công việc như vẽ bản đồ hệ thống nước, lên kế hoạch tưới cho từng khu vực…

và đo đạc tính toán những hàng cây tương lai sẽ trồng trên đồi cao (upper hill).

Cây cách cây từ 20-40ft, tuỳ loại cây và vị trí…

Sư Viên Tâm và Kevin vẫn miệt mài cắt dọn cỏ, giúp việc tính toán dễ dàng hơn.

Sau giờ cơm trưa, hai anh Khoa và Minh tiếp tục đến phụ một tay đào hoàn thiện 8 cái hố trồng cây. À, tuần sau chắc loquat ăn được rồi!

Trời quá nóng, khiến công việc bỗng trở nên khó nhọc hơn thường ngày nhưng sau 15 phút nghỉ ngơi nạp thêm nước, thì “bộ tam” lại rủ nhau đi bộ một vòng đồi thăm thú ngắm cảnh phía bên khu vực ngoại vi (far end).

Rồi phát tâm dọn sạch sẽ khu vực cỏ gai đã nhức nhối mấy năm nay.

Sau 1 tiếng rưỡi tích cực thì 99% cỏ gai đã được nhổ bỏ, vừa kịp trước khi trời tối. Thật hoàn mãn!

Sau những ngày lao động và tu tập, ai cũng nhận ra mùa xuân thật ra không chỉ ở ngoài trời — mùa xuân nằm ở khoảnh khắc mình quay về an trú trong hiện tại, đưa tâm quay về với thân.

Khi cơn mưa cuối mùa ghé qua, không ai còn thấy lạnh. Mưa như phúc lành âm thầm gieo trên hàng cây mới trồng, cho mảnh đất vừa được cày xới, và cho cả những hạt giống thiện lành đang được ấp ủ trong mỗi người.